fot. Bartek Hałat / Banialuka
Podczas Dni Bielska-Białej - 29 sierpnia o godz. 21.00 na placu Bolesława Chrobrego - prapremierę będzie miał najnowszy spektakl Teatru Lalek Banialuka. Sajlen Disko Artura Pałygi w reżyserii Pawła Chomczyka porusza problemy tak trudne i ważne, zwłaszcza dla młodych ludzi, że rozpoczęcie dyskusji o nich realizatorzy uważają za konieczne.
O sztuce i okolicznościach jej powstania opowiadał podczas wczorajszej konferencji prasowej dyrektor Banialuki Jacek Popławski. Żeby wszystko było jasne, najpierw polecił odtworzyć charakterystyczna dla języka projektów unijnych formułkę:
Zadanie jest realizowane na zlecenie Miasta Bielska-Białej w ramach projektu Spleceni z miastem współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach działania FESL.10.24 – Włączenie społeczne – wzmocnienie procesu sprawiedliwej transformacji.
- Jesteśmy częścią większej całości – wytłumaczył Popławski. - Wydział Polityki Społecznej Urzędu Miejskiego przygotował duży projekt Spleceni z miastem, a my w ramach tego projektu zrobiliśmy premierę.
Odbiorcą Sajlen Disko ma być przede wszystkim młodzież, ale też oczywiście dorośli. Założenia są ambitne – spektakl ma odpowiadać na problemy i zapotrzebowanie emocjonalne dzisiejszych młodych ludzi. Ale ma to robić w sposób dla nich wiarygodny. Dlatego twórcy – łącznie z autorem powstającego na projektowe zamówienie tekstu – weryfikowali swoje myślenie o tych problemach i emocjach, rozmawiając z psycholożkami zaangażowanymi w trzy edycje programu ZaJaki, również prowadzonego przez Wydział Polityki Społecznej UM, oraz z samymi zainteresowanymi: młodzieżą szkół średnich i z 7-8 klasy podstawówki.
- Żeby nie wymyślać tego, co może być dla nich problemem, tylko dowiedzieć się, co naprawdę nim jest. Chodzi o to, żeby oni mogli się w tym spektaklu odnaleźć, wynieść z niego coś emocjonalnie prawdziwego, coś w sobie zmienić.
Rozmawiali więc o przemocy, hejcie, ignorowaniu przez klasę. O kwestiach równouprawnienia, o problemach z samooceną. O sprawczości, której młodym dzisiaj tak bardzo brakuje.
- Chociaż w smartfonach, komputerach wszystko mogą sobie ustawić, jak chcą, to w życiu czują się bezradni – mówił Jacek Popławski.
Tak jak bohaterki spektaklu – Milcząca Emma, która milczy, bo klasa jej nie zauważa, i gnębiona przez rówieśników Ola.
- Spektakl, który robimy, stara się już na poziomie tekstu diagnozować problemy, które nas wszystkich dotykają, niezależnie od tego, z jakiej perspektywy ich doświadczamy – czy jako osoba młoda, będąca w grupie albo z tej grupy wykluczona, czy jako rodzic. Gdziekolwiek się ustawimy, spektakl stawia nam różne pytania. Jesteśmy ostrożni, jeśli chodzi o udzielanie na nie odpowiedzi, ale pewne tezy tutaj stawiamy – wyjaśniał reżyser Sajlen Disko Paweł Chomczyk. Zainteresowanych tymi tezami zaprosił na piątkowy pokaz.
Dziennikarze obejrzeli trzy zagrane longiem krótkie scenki z przedstawienia, mające dać pojęcie o jego treści i formie. Formę tworzyły migające multimedia, mocna muzyka i dynamiczna choreografia. Treścią okazała się mroczna nieoczywistość szkolnych stosunków międzyludzkich.
Jak jednak ujawnił Jacek Popławski, spektakl nie rzuci widzów na pastwę groźnego świata:
- Nie prowadzę teatru, który ma zamieszać człowiekowi w głowie, wprowadzić go w niepokój i porzucić. Również ten spektakl przeprowadza nas przez bardzo trudny proces, ale zakończenie ma być jasne - mamy wyjście. Jest nadzieja.
A więc w najbliższy piątek o godz. 21.00 na placu Chrobrego będzie oficjalna prapremiera Sajlen Disko, otwarta dla wszystkich. Później, zgodnie z zasadami projektu, spektakl będzie prezentowany (10 razy we wrześniu i 5 razy z w listopadzie) na scenie Banialuki zorganizowanym grupom ze szkół średnich. Po każdej prezentacji będzie się odbywało spotkanie z psycholożką – najpierw prelekcja na tematy poruszane na scenie, a potem rozmowa o nich z młodymi widzami.
Nad udostępnieniem przedstawienia szerokiej publiczności, zwłaszcza rodzicom, pracuje obecnie naczelniczka Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Miejskiego Ewa Swatek.
- Spektakl nie powstał po to, żeby leżał w szufladzie i żeby tylko 15 grup młodzieży mogło go obejrzeć - mówi. – Ważne, żeby zobaczyli go także dorośli, zwłaszcza rodzice.
Projekt Spleceni z miastem zaczął się od projektu ZaJaki, realizowanego wspólnie przez ten wydział wraz z wieloma partnerami. Odbyły się trzy edycje ZaJaków - Samoakceptacja, Reaguj na hejt, Zauważ mnie.
- To była reakcja na problemy psychiczne dzieci i młodzieży, które nasiliły się w związku z pandemią – wyjaśnia Ewa Swatek. - Zależało nam na tym, żeby dotrzeć do młodych ludzi w inny sposób - nie warsztatowo, nie przez szkołę, ale przez kulturę. Kultura ma duży wpływ na nas wszystkich i może w sposób bardzo dostępny i obrazowy przekazywać istotne treści, uświadamiać pewne problemy.
Współfinansowany ze środków unijnych w ramach wojewódzkiego konkursu dotyczącego sprawiedliwej transformacji projekt Spleceni z miastem jest bardzo pojemny i różnorodny, wart osobnego tekstu. Zajmuje się ekologią, działaniami adresowanymi do młodzieży, aktywizacją seniorów i kompetencjami menedżerskimi kobiet. Niektóre z jego działań już się zakończyły, inne jeszcze trwają, jeszcze inne dopiero się rozpoczną.
- Złączyliśmy to wszystko w jeden projekt, uzyskaliśmy dofinansowanie dzięki temu spektakl Sajlen Disko teraz ujrzy światło dzienne – mówi z satysfakcją Ewa Swatek. Dodaje, że oprócz spotkań w teatrze planowane są warsztaty z psychologiem w szkołach - dotyczące tych samych tematów, ale już bez teatralnych odniesień.
***
Banialuka zaprasza na prapremierę Sajlen Disko już jutro o godz. 21.00 na plac Chrobrego. Dziś na ustawionej na Pigalu scenie pracują teatralni montażyści i elektrycy.
mt
twórcy spektaklu:
autor: Artur Pałyga
reżyseria: Paweł Chomczyk
scenografia i projekcje: Sebastian Łukaszuk
muzyka: Piotr Klimek
choreografia: Karolina Garbacik
przygotowanie wokalne: Justyna Masny
aktorzy: Martyna Gajak, Dominika Kaczmarek, Magdalena Obidowska, Katarzyna Pohl, Marta Popławska, Konrad Ignatowski, Włodzimierz Pohl, Radosław Sadowski, Tomasz Sylwestrzak
